Жаратылыш шарттары жана минералдык суулар

Санаториянын климаты – бир калыптуу континенталдуу. Тоолуу курорттордун классификациясы боюнча “Жалал-Абад” санаториясы жапыс тоолуу, түштүк чөлдөгү зонанын жарым чөлдүү болуп эсептелинет. Курорт абанын атмосферанын төмөнкү басымдуулугу, негизги метеорологиялык элементтердин өзгөрүүсүнүн жогору эместиги (атмосфералык басым, абанын температурасы, нымдуулугу), күндүн тийишинин  узактыгы (бир жылда 2780 саат) жана жогорку өлчөмдөгү күн радиациясына ээ экендиги менен мүнөздөлөт. Жалал-Абадда басымдын өзгөрүлмөлүүлүгү жогору болбогондуктан, ал курорттун климатына оң таасирин тийгизет. Бул жерде жылдын бардык сезону ачык-айкын сезилип турат.

Жалал-Абад Кыргызстандын бирден-бир ысык жайларынын бири. Кышы жумшак жана анын узактыгы болгону 49 күн (20-декабрдан 8-февралга чейин), айдын орточо температурасы +1,5 С. Кыш мезгилиндеги көп күндүк жылуу аба-ырайы климат менен узак убакытка дарыланууга мүмкүнчүлүк берет. Жайы ысык, кургак жана өтө узак, узактыгы 5 айга жакын, айдын орточо температурасы +2,5 С ны түзөт.

Жай мезгили жылдын башка сезондоруна караганда бир топ ыңгайлуу,  климаттык дарылоонун метеорологиялык шарттуулугу – аба-ырайынын туруктуулугу жана ультрафиолеттик нурлардын табигый ресурстарынын жетиштүүлүгү оң натыйжа берет. Күндүн нуру териге тиери менен сезгич нервдик тарамдардын өтө чоң массасын ойготот, көп сандаган тери рецепторлоруна жана нерв системасы аркылуу ички органдардын функциясына таасир кылат.

“Жалал-Абад” курортунун климаты, жогоруда айтылгандай, апрелден октябрга чейин созулуучу климаттык дарыланууга, негизинен, гелиотерапияны пайдаланууга шарт түзөт. Санаторияда жылдын бардык сезонунда аэротерапия (территорияда сейилдөө) жүргүзүлөт

Суу менен дарылануунун ичине минералдык ванна алуу, суу астындагы катарлаш массаж, минералдык суусу бар бассейнде сүзүү, дарылоо душтары (циркулярдык, жамгырлуу, көтөрүлүүчү, Шарко) жана суу ичип дарылануу кирет.

“Жалал-Абад”санаториясында беш скважина иштейт: №1, №2, №3, №4, №5 жана №6, 17 л/сек суммалык дебити менен. №1, №3, №4 жана №6 скважиналарындагы минералдык суулар өзүнүн химиялык курамынын жана физикалык касиетинин өзгөчөлүгү боюнча өз алдынча жалал-абаддык тибине кирип, күчсүз минералдашкан суу катары мүнөздөлөт. Булар – күчсүз күкүрт водород жыттанган тунук, түссүз суулар. Температурасы боюнча алар термалдык (+28 С – +43 С), ал эми курамы боюнча татаал сулфаттуу-гиброкарбонаттуу-хлориддүү-натрийлүү-кальцийлүү жана натрийлүү-калийлүү-магнийлүү. Анда кремнийлүү кислотанын жогорку курамы жана белгиленген нормадан ашпаган сандагы бром, фтор, марганец, темир, фосфор жана микроэлементтер бар. Газдын курамында азот бар, ал эми көмүр кычкылы менен күкүрт водороду аралашкан абалда кармалып турат.

№5 скважина. Ал минералдашуусу боюнча орто минералдашканга кирет (7,3 г/л) жана хлориддүү-натрийлүү курамга ээ.

Санаториянын территориясында суу алуучу №27 скважина жайгашкан. №27 скважинанын суусу бир топ минералдашкан жана ага сульфаттуу-хлориддүү-натрийлүү курам мүнөздүү.

Андан тышкары, санаториядан 2,5 км алыстыкта жогорку минералдуу хлориддүү-натрийлүү-калцийлүү суусу бар “Шор-Булак” булагы бар, аны жергиликтүү эл ванна алуу  жана ичүү үчүн пайдаланышат.

“Жалал-Абад” санаториясынын №1 скважинасынын минералдык суусун булактын өзүнөн ичүү сунушталат, анткени анын физикалык жана химиялык касиеттери сакталат.

скв.

Дебит

л/сек

 

0С

 

М. г/л

Иондук курамы формула Заманбап колдонуу
1-к            6,0       43,3       1,4     SO455HCO323C122     ичүү дарысы

(Na+K)48Ca37Mg18

3-к          2,15        39,3         1,4      SO455HCO329C116

Ca 45(Na+K)34Mg24

4-k        3.44         28.4          1.1      SO439HCO32C129

Ca 44(Na+K)36Mg24

6-k        2.7           32.7          1.0      SO445HCO329C125

Ca 44(Na+K)33Mg23

27          1.72         28.0          2.7      SO457C13

(Na+K)68Mg18Ca13

5-PЭ     1,1            39,0          7,3       C18SO414

(Na+K)87Ca8

Суу менен дарылануу төмөнкү дарттар менен ооругандарга сунушталат: өнөкөт гастрит, холецистит, гепатит, колит, панкреатит, гастродуоденит, ичеги жарасы жана рубцевания этабындагы 12 эли ичеги, өнөкөт пиелонефрит, өнөкөт ич катуу, аялдардын жатын оорулары, бөйрөк оорулары,  перифериялык нерв системаларынын оорулары (остеохондроз, радикулит, неврит, невралгия, НЦЦ, ВСД, чарчоо синдрому), тиш бүйлөлөрүн дарылоо (ооз көңдөйлөрүн минерал суулар менен чайкоо, ылай чаптоо), сөөк жана муун оорулары (артрит, полиартрит), тери оорулары (аллергиялык оорулар, экзема, псориаз, дерматит), кичи жамбаш сөөктүн өнөкөт суук өткөн учурлары жана тамак сиңирүүнүн бузулушу